پاییز برای مردم ماندستان شروع کار و فعالیت است . در این روزها کشاورزان ماندستان به دور هم جمع می شوند و برای کشت و کار در سال پیش رو به تبادل نظر و گاهی خرید و فروش و ..می پردازند .

این روزها همه منتظر ضربه عقربند تا ببینند سال پیش رو چگونه است .

معمولا برای مردم ماندستان سال نکو از پاییزش پیداست .

اگر هوا رو به سردی برود معتقدند سال پیش رو می تواند سال مناسبی باشد .

پرندگان نیز در تفسیر و تعبیر روزهای آینده به کمک این مردم می آیند . اگر <گاچو giachow> ها جفت جفت بنشینند نوید سال خوب و زاد آوری را به ماندستان می دهند .

اگر یاکریمها - کمترهای کوختی- نایاب شوند و به کوچ فصلی بروند باز نوید سالی خوب را به این مردم می دهند.

در این فصل پرندگانی همچون< شی دم زردو  و سیه کی > زیاد می شوند .البته <پندوها> هم در این فصل به جنب و جوش و لانه سازی می افتند . در روزهای آینده مردم ماندستان به آسمان غرب نگاه می کنند  و اگر سواد ابرها را ببینند مژده باران را باور می کنند .

البته پرندگان شکاری نیز با ازدیاد موشهای صحرایی - موشک دوپا  moshke do pa - (موشهایی که شبیه کانگوروها می پرند) و پرندگان مهاجر ریز جسه به ماندستان می آیند . موشهای صحرایی تا قبل از زمان خیش روزهایی آرام دارند و با شروع شخم زمینها و تخریب لانه های آنها پرندگان شکاری برای شکارشان بر فراز زمینهای شخم خورده به پرواز در می آیند .

حالا فصل کشت - تروکtorvak- رسیده و خوردن این سبزی با اغذیه های بومی و محلی - مثل گمنه gemneh-( للک )  بسیار لذت بخش است .

مردم ماندستان حالا دیگر محصول خرمای خود را در ظروف سنتی یا جدید انبار کرده و برای شبهای سرد زمستان - ارده - فراهم نموده و برای خوردن خرما و ارده بی قراری می کنند .

اکنون به آستانه فصل خیش در ماندستان بسیار نزدیک شده ایم . گندمها از انبارها بیرون آورده شده و برای کشت آماده شده اند .

...

ادامه دارد