وقتی مدار سال به "میزان" می رسد مثل بیشتر اقلیمهای واقع در منطقه گرم آب و هوایی، ماندستان نیز آماده زاد آوری می شود...

پیشتر نوشتیم گردش سال و فصول گوناگون آن در اقلیمهای این حوالی اندکی با روزهای سال در مناطق معتدل و سرد متفاوت است...

سال در این حوالی به دو بخش تقسیم می شود...تابستان و زمستان...تابستان بزرگ در این حوالی همزمان با بهار سایر اقلیمها آغاز شده و برابر پاییز به پایان می رسد. سپس "میزان" فرا می رسد و با وزش "ضربه عقرب" ماندستان وارد "خانه باران" می شود...

وقتی ستاره سهیل در ماندستان "عالمگیر" شود و باد سرد پاییزی در دشتهای این حوالی بدود یعنی اینکه دشتهای بکر مند آماده زادآوری هستند و این هنگام است که نگاه زمین به دستهای پرسخاوت باران دوخته می شود تا ...

میزان همان اعتدال پاییزی است و در این مقطع از سال است که روز و شبها به طول و عرض یکسان می رسند و خوشه پروین به شرقی ترین حدود آسمان منطقه بر می گردد و دیگر تا پایان زمستان هیچ گاه از نیمه آسمان عبور نمی کند...

زهره نیز در این فصل سال در مشرق آسمان ماندستان و در ستیغ کوههای شرقی به روشنی هویدا است...

کوتاه سخن اینکه پاییز در ماندستان برگ هیچ درختی را نمی ریزد بلکه با سرمای نسبی خود سینه سوخته دشتهای این منطقه را آماده سر سلامتی باران می کند...

عجیب است که با شروع پاییز علاوه بر دشتهای ماندستان همه موجودات زنده ای که این حوالی را برای زندگی ترجیح داده اند آماده زادآوری و زایش هستند...

دامها - بز و گوسفند - در این فصل می زایند...آنها در فروردین و بهار مرسوم تن را به زادآوری سپرده بودند...

پرندگان خانگی نیز با خنک شدن هوا فرصت را برای تخم  کردن مناسب دیده و برای تولد جوجه های خود -کرک- کرچ می شوند...

حتی کبوتر و گنجشک نیز این احوال را در می یابند...

در کل بیشتر پرندگان این حوالی این فصل را به جفت یابی اختصاص می دهند تا در روزهای پیش رو، لانه سازی را با برگهای نوبرانه های دشتهای بکر مند آغاز نمایند...

پرندگان مهاجر نیز این روزها به ماندستان آمده اند...آنان هر چند در این اقلیم جوجه نمی کنند اما تا قبل از بارشهای رگباری منطقه در این حوالی اتراق می کنند...

"بحری، چرخ، باز، شاهین، قوش و قرقی، حتی هوبره و غاز از پرندگان مهاجر این فصل سال در ماندستان هستند که دیدارشان باعث مسرت معنوی و تسکین آلام انسانی است...

قوچ و بزهای بازمانده در کوهساران مند نیز این روزها "کهره دار" هستند...

بر اساس سنتهای بازمانده در این فصل سال "دشتنیها" و  "کاپوها" باز شده و بزر گندمها برای "خشک کار" یا "ترکار" در سینه " زمین کاره های " ماندستان آماده و پاکیزه از بزرهای هرز می شود...

در این فصل سال در دشتهای مند چنانچه قطره های آبی جاری شود رویش سبزه های بومی منطقه زیبا و حلاوت بخش است...

در کنار جویهایی که آب را تا مزارع منطقه  "سواره " می برند، رویش سبزه های گوناگون، زنده بودن و طراوت را در هوای شب و روزان منطقه تزریق می کند...

سالهاست ماندستان تن را در خشکسالی های مداوم منطقه می فرساید و خواب باران را هیچ پیر پاکیزه ای در این حوالی ندیده است...

دیدار نخلستانهای سیراب، دشتهای فرو خفته در سر سبزی گندمزاران، رمه های بزرگ گوسفند و چشم دوختن به دشتهای سرسبز تا دامن کوهسارهای برخوردار منطقه دیر گاهی است که در شمار تصاویر نادر این اقلیم است...

حالا بارش قطرات درشت باران بر پشت بامهای خشتی و گل اندود، خاطره ای خواستنی است که با دلتنگی باید نزول آنرا از ابرهای فرداهای نیامده انتظار کشید...

هر چند سال پیش رو نیز دعای باران ما به استجابت نمی رسد اما ...