"همرهون"

یکی از "پامنبری" های اصیل دشتی نوحه ی "همرهون" است.
این نوحه برابر برخی روایتها که رسیدن امام، اهل بیت و یارانش به کربلا را هفتم محرم می داند در همان شب هفتم اجرا و خوانده می شود.
"همرهون گر این زمین کربلاست ... بار بگشایید بار، بار بگشایید بار"
حزن و تاثیر این نوحه تنها با شنیدن آن قابل لمس است.
این نوحه از قول امام حسین خوانده می شود و امام در گفتاری با یاران و اهل بیتش حوادث روزهای آتی و پیش رو تا عاشورا را بیان می کند.
"می شود اینجا علمدارم شهید .... بار بگشایید بار، بار بگشایید بار"
و ...
"قبض" اجرای هر نوحه در دشتی با نوحه های دیگر متفاوت است.
"قبض" اصطلاحی است معادل سبک اجرا در گویش معیار که شیوه ی خواندن قرآن، دعا، نوحه، سرخونی و ...را بیان می کند.
یادگیری "قبض" اجرای نوحه، سماعی و تنها با حضور و همراهی با پیشینیان، مجلس داران و ذاکران محلی امکان پذیر است.
نوحه ها در شبهای اول خبر از آمدن محرم می دهد و در روز و شبهای بعد با بیان روایتهای گوناگون و ضرب آهنگ تند و سریع به اوج رسیده و سینه زدن و همراهی عزاداران با نوحه خوان از حالت نشسته به حالت ایستاده می رسد.
نوحه ی شب اول محرم "آمد محرم" است و آخرین نوحه نیز بعد از سحرگاه و اجرای نوحه ی " صبحدم"، نوحه ی " ذوالجناح " در روز عاشورا است.
نوحه های "صبحدم و ذوالجناح" گاه با علم گردانی و شبیه خوانی و نمایش اسب وارونه زین "ذوالجناح" همراه می شود.